Gedenksteen Coba Pulskens (1884-1945)

Over het kunstwerk

Deze gedenksteen is een monument voor de moedige verzetsheld Coba Pulskens. Zij werd in 1884 geboren in Tilburg, waar zij uitgroeide tot een van de meest prominente figuren in het plaatselijke verzet. Haar betrokkenheid bij het onderduiken van Joden, verzetslieden en geallieerde piloten in haar huis op Diepenstraat 25 maakte haar een onmisbare schakel in de strijd tegen de bezetter. Op 9 juli 1944 drong een Duits overvalcommando haar woning binnen. Daar ontdekten zij drie geallieerde piloten, de Australiër Jacques Stewert Knott, de Canadees Roy E. Carter en de Engelsman Ronald A. Walker, die in de keuken en op de plaats werden doodgeschoten. Pulskens kwam in Kamp Vught terecht en op Dolle Dinsdag (5 september 1944) overgebracht naar concentratiekamp Ravensbrück. Daar werd zij op 17 maart 1945 vergast. 

De gedenksteen, vormgegeven als een Mariamonument in de stijl van een ‘Mantelmadonna’, draagt een diepe symboliek als bron van kracht, troost en hoop. Aan de rechterkant knielt Coba Pulskens met tegenover haar de drie geallieerde piloten die ook knielen. 

Hoewel haar oorspronkelijke woonhuis in de jaren zeventig werd afgebroken, bleef de gedenksteen bewaard dankzij de inspanningen van de actiegroep ‘Tilburg 1940-1945’. Door de slechte staat waarin het monument verkeerde, besloot het gemeentebestuur in 1989 een replica te laten maken. Sindsdien siert deze replica de oorspronkelijke locatie en blijft het de herinnering aan Coba Pulskens levend houden. Onder de gedenksteen staat achter glas  een bordje, afkomstig uit de keuken van Pulskens.

 

De kunstenaar

Jacques van Poppel was beeldhouwer, medailleur, keramist, docent en publicist. Hoewel zijn aanleg voor tekenen en beeldhouwen al duidelijk was in zijn jeugd, haalde hij op aandringen van zijn vader eerst zijn onderwijsakte. In de jaren daarna volgde hij een kunstopleiding aan de Katholieke Leergangen in Tilburg, waar hij tussen 1945 en ’55 zelf ook lesgaf. In zijn vroege jaren als beeldend kunstenaar maakte hij veel religieuze werken in opdracht van kerken en kloosters. In latere jaren was hij vooral aangewezen op particuliere opdrachten, vrij werk en zijn baan als docent culturele vormgeving aan de Sociale Academie in Breda. Ook maakte hij in opdracht diverse herdenkings- en verzetsmonumenten voor diverse Brabantse gemeenten.