Gedenknaald koning Willem II

Over het kunstwerk

Koning Willem II (1792-1849) had een bijzondere relatie met Tilburg. Hij verbleef als bevelhebber over de Nederlandse troepen tijdens de Belgische Revolutie die zou leiden tot de onafhankelijkheid van België regelmatig in de stad, mede door de strategische ligging van de stad. Hij had een huis aan de Tilburgse Markt en na zijn troonsbestijging gaf Willem II in 1847 de opdracht voor de bouw van een neogotisch paleis in Tilburg, waarmee de ‘koninklijke’ status van de stad bevestigd werd. Voordat het paleis gereedkwam, stierf hij op 17 maart 1849 in de huiskamer van zijn huis aan de Tilburgse Markt, tegenwoordig het Stadhuisplein. 

In 1872 werd dit statige herenhuis gesloopt omdat het in verval raakte, waarna werd besloten om een monument aan koning Willem II op te richten op deze plek. Er werd een hardstenen gedenknaald ontworpen door de Tilburgse architect H.J. van Tulder (1819-1903), waarop een marmeren portret-medaillon van koning Willem II te zien was van beeldhouwer Jozef Geefs (1808-1885). De Gedenknaald werd onthuld op 17 maart 1874, exact 25 jaar na de dood van koning Willem II. Dit monument werd echter in 1968 afgebroken in verband met de aanleg van de Cityring en opgeslagen in afwachting van een mogelijke nieuwe bestemming. De ruim honderd onderdelen verkeerden in 1980 echter in zo’n slechte staat dat de gemeente afzag van restauratie en heroprichting. 

Dit besluit was de aanleiding voor de oprichting van de stichting Oprichting gedenknaald Koning Willem II door de Juniorkamer Hart van Brabant. De Brabantse kunstenaar Ton Buijnsters ontwierp de nieuwe Gedenknaald die dichtbij de oude plaats op het Stadhuisplein in 1987 werd onthuld. Het marmeren medaillon van Jozef Geefs is op de naald aangebracht. De geschiedenis van het monument is ook te lezen op de het bronzen plaquette op de sokkel.

 

De kunstenaar

Ton Buijnsters was opgeleid als bouwkundig tekenaar en werd leraar en beeldend kunstenaar. Met name in Noord-Brabant staan veel beeldhouwwerken van zijn hand. Zijn sculpturen waren meestal abstract en werken met hout, baksteen of brons had zijn voorkeur. Hij schepte er genoegen in dat zijn beelden op zoveel plekken te zien waren. Tegen zijn dochter zei hij dan ook: “Als ik er niet meer ben, dan zal je mij toch nog overal tegenkomen.”