Sindroom

Over het kunstwerk

Het kunstwerk Sindroom van Doreen Southwood laat een bevroren moment in de tijd zien. Zoals een foto iets dat in beweging is kan bevriezen, zo zet dit werk een scène stil. Het werk bestaat uit een speeltoestel met twee schommels en een meisje van ongeveer twaalf jaar, allemaal op ware grootte. De zitjes van de schommels zijn gemaakt van autobanden, zoals de schommels uit Southwood’s jeugd in Zuid-Afrika. Tegelijk verwijzen de autobanden naar de rassenrellen van Sharpeville in 1960, toen autobanden in brand werden gestoken. Dit was het begin van de strijd van de zwarte bevolking tegen de Apartheid. Daarmee functioneert het kunstwerk ook als een anti-Apartheidsmonument.

Toen Southwood naar aanleiding van deze opdracht een bezoek bracht aan Tilburg, gaven de Afrikaanse straatnamen in de wijk haar de spreekwoordelijke klap in het gezicht. Zelf had zij als puber ontdekt welke misstanden door het beschermde witte milieu in Zuid-Afrika ontkend werden, in Tilburg zag ze daar niets van terug. Namen van mensen op straatnaamborden die verantwoordelijk waren voor de segregatie en daarmee de basis legden voor de Apartheid zijn in Zuid-Afrika vervangen, maar in Tilburg niet. 

Met deze kennis in het achterhoofd is het werk op twee manieren te lezen. Er is de spanning die het beeld oproept door de stilstand van de swingende schommel, waarbij je je kan voorstellen hoe hard het meisje geraakt zou worden als de schommel in beweging komt. Anderzijds hangen de schommels roerloos in de lucht, dit is een verdraaiing van de werkelijkheid. Hiermee verwijst Southwood naar haar onwetendheid over de Apartheid toen ze opgroeide.

Sindroom is een Afrikaans woord dat verwijst naar iets dat zich in je hoofd blijft herhalen, een droom die steeds terugkomt en je dag bepaalt. 

De kunstenaar

Doreen Southwood is een Zuid-Afrikaanse kunstenaar en ontwerper. Ze haalde haar bachelor Fine Arts aan de Universiteit Stellenbosch in Zuid-Afrika. In 2003 won Southwood de Brett Kebble Art Award voor haar sculptuur The Swimmer. Ze is ook de eigenaar van MeMeMe, een boetiek die kleding verkoopt van verschillende kledingontwerpers uit Zuid-Afrika. Het werk van Southwood is geëxposeerd in o.a. Senegal, Cuba en New York.