Verbondenheid

Over het kunstwerk

In de Helga Deentuin, naast de synagoge in de Willem II-straat, is een gedenkplek voor Helga Deen te vinden. Zij was een Joodse vrouw uit Duitsland die samen met haar familie voor de nazi’s naar Nederland vluchtte. Ze studeerde in Tilburg aan het Rijks-HBS. In april 1943 werd ze met haar familie in kamp Vught geïnterneerd. Daar hield ze een dagboek bij voor haar geliefde, kunstschilder Kees van den Berg uit Tilburg. In juli 1943 werd ze met haar familie overgebracht naar vernietigingskamp Sobibór. Ze is daar op 18-jarige leeftijd vermoord samen met haar ouders en broer. 

Haar dagboek werd in 2007 gepubliceerd als ‘Dit is om nooit meer te vergeten: dagboek en brieven van Helga Deen 1943’. Hierna is er meer aandacht gekomen voor haar leven. De Helga Deentuin werd in 2008 naast de synagoge aangelegd. Bewoners van de Willem II-straat en vertegenwoordigers van de Liberaal Joodse Gemeente hadden de behoefte om met een monument de Joodse inwoners van Tilburg die tijdens de Tweede Wereldoorlog waren omgekomen, te herdenken. Het dagboek inspireerde kunstenares Margot Homan om het beeld Verbondenheid te maken, en deze kreeg een prominente plaats in de tuin.

Het beeld Verbondenheid is een weergave van een naakt vrouwelijk figuur met gesloten ogen. Uit haar haren groeit het beeld van een mannelijke figuur, alsof zij hem in haar hoofd verbeeldt. Het hoofd van het mannelijke figuur kijkt haar direct aan. Het beeld wil de ervaringen van Helga Deen in kamp Vught uitdrukken, waar ze aan haar partner dacht en haar leven voor hem beschreef. 

De kunstenaar

Margot Homan studeerde aan de Academie voor Beeldende Vorming in Tilburg, waar ze haar eerstegraads onderwijsbevoegdheid behaalde. Na haar afstuderen koos ze ervoor om figuratieve beelden te maken, dwars tegen de kunstopvattingen van die tijd in. Nog steeds is ze vooral geïnteresseerd in de menselijke figuur, die ze tot in het subtielste detail probeert vast te leggen in materiaal als brons, gietijzer en marmer. Homan werkt vanuit Tilburg en het Italiaanse Pietrasanta, een kunstenaarsdorp op steenworp afstand van de beroemde marmergroeven in Carrara. De beelden van Homan zijn terug te vinden op veel plekken in de openbare ruimte, waaronder Amsterdam, Breda en Boxtel. Haar werk is opgenomen in verzamelingen van onder meer het Drents Museum, de gemeente Amsterdam en de ING Collectie. Homan is sinds 2011 lid van de Royal British Society of Sculptors (RBS). 

Een ander werk van deze kunstenaar is Miet van Puijenbroek op het terrein van het Textielmuseum.