Aforisme

Over het kunstwerk

In 1914 ontkiemde in Tilburg de kunstbeweging De Stijl. Vanwege de Eerste Wereldoorlog was de bevlogen kunstenaar en architect Theo van Doesburg in de buurt van Tilburg gelegerd. Hier ontmoette hij de Tilburgse spoorbeambte en dichter Antony Kok. Al snel organiseerden ze samen creatieve bijeenkomsten, die een belangrijke basis zouden vormen voor de modernistische kunststroming De Stijl.

Als medeoprichter van De Stijl vormde Kok de verbindende schakel tussen deze toonaangevende kunstbeweging en Tilburg. Naast een aantal klankgedichten heeft hij duizenden aforismen geschreven. Een aforisme is een korte tekst die aanzet tot nadenken. Dit kunstwerk draagt de naam Aforisme.

De witte blokletters op het dak van Gebouw 79 vormen het aforisme: ‘De wereld van heden raast door in Dada’s voetspoor’. Deze woorden lijken toegesneden op onze tijd. Ze verwijzen naar de razendsnel veranderende wereld. Het woord “voetspoor” kan bovendien associaties oproepen met het spoor zelf, waar treinen voorbijrazen en massa’s mensen van A naar B vervoeren – als metafoor voor de dagelijkse tredmolen.

Het station fungeert ook als een plek van ontmoeting, waar ideeën en gedachten worden uitgewisseld. Bovendien zorgde de komst en uitbreiding van de NS-werkplaats – met vele werknemers uit Noord-Nederland – voor een opening van de traditionele, katholieke Tilburgse samenleving, waardoor er een nieuwe, frisse wind door de stad waaide. 

Grafisch vormgever Jac de Kok heeft het werk ontworpen in samenwerking met Marieke van der Schaar, gebaseerd op het lettertype dat Theo van Doesburg ontwierp voor De Stijl. Aforisme werd onthuld op 18 april 2022, de 140e verjaardag van Antony Kok. 

De kunstenaar

Het lichtkunstwerk is een initiatief van Stichting De NWE Stijl@Tilburg die als doel heeft om de bekendheid van de kunststroming De Stijl, die haar wortels in Tilburg had, te vergroten. 

Het aforisme is van Antony Kok, werkzaam bij de spoorwegen en woonachtig in Tilburg als hij in 1914 de kunstenaar Theo van Doesburg ontmoet. Ze raken bevriend en voeren lange gesprekken over kunst. Dat leidde in 1917 tot de oprichting van het tijdschrift over beeldende kunst De Stijl. Kok schreef daarin artikelen over kunst. Daarnaast schreef hij gedichten. Hij was een groot kunstliefhebber en werd mecenas voor o.a. Piet Mondriaan en enkele regionale kunstenaars. Na het overlijden van zijn goede vriend Van Doesburg schrijft hij geen gedichten meer maar legt hij zich toe op aforismen. Tot aan zijn dood zal hij er duizenden schrijven. 

Het lichtkunstwerk is ontworpen door grafisch vormgever Jac. de Kok in samenwerking met Marieke van der Schaar.