Slavernijmonument

Over het kunstwerk

Stichting Gedeeld Verleden, Gezamenlijke Toekomst Tilburg en Stichting Comité 30 juni – 1 juli Tilburg namen samen het initiatief om een herdenkingsmonument voor het slavernijverleden van Tilburg op te richten. De gemeente Tilburg omarmde dit plan en werd de officiële opdrachtgever.

Kunstenaarsduo Dedden & Keizer ontwierp een kunstwerk dat laat zien dat het slavernijverleden onderdeel is van de Nederlandse geschiedenis. De basis van de sculptuur bestaat uit twee bronzen geabstraheerde schakels die met elkaar verbonden zijn. Het zijn geen gladde schakels; ze zijn gehavend en hebben beschadigingen en littekens als symbool voor de zware en pijnlijke geschiedenis. De schakels zijn ook te duiden als onderdeel van een ankerketting, een verwijzing naar de wereldwijde slavenhandel en de rol die de Nederlandse scheepvaart daarin speelde. 
 

Op één van de schakels zit een kind, modern gekleed met sneakers, een legging en een T-shirt met korte mouwen. Ze zit ontspannen en welbewust, met een rechte rug. Een arm leunt op de schakel waarop zij zit. Dat is geen achteloos gebaar, maar een bewust contactmoment van het heden met het verleden. 

Zowel op het meisje als op de schakels bevinden zich kleine bolletjes, zogenoemde trade beads. Oorspronkelijk waren dat glazen kralen variërend in vorm, kleur en formaat, die in Europa werden geproduceerd en vanaf de zestiende eeuw werden gebruikt als betaalmiddel voor de handel in goederen en grondstoffen in met name Afrika. Ook mensen werden gezien als verhandelbare goederen. De grootste concentratie van de bolletjes bevindt zich daar waar zij met haar hand de schakel aanraakt. De kralen in haar haren verwijzen naar een huidige vorm waarvoor kralen gebruikt worden, namelijk als decoratie. 

Voor de locatie is het Johan Stekelenburgplein gekozen, aan de achterkant van het station. Het is een levendige plek met veel voorbijgangers. Bij het monument wordt jaarlijks op 1 juli Keti Koti gevierd, als herdenking aan de afschaffing van de slavernij in Suriname en de Caraïbische eilanden.

De kunstenaar

Het duo Dedden & Keizer staat ook bekend als Spacecowboys, bestaande uit de beeldhouwers Albert Dedden en Paul Keizer. Sinds 1990 realiseren zij samen verschillende kunstprojecten in de openbare ruimte. Hun oeuvre bestaat vooral uit monochrome fantasiefiguren van kunststof, brons en aluminium, die vaak poëtisch en vertellend van karakter zijn.