Fontein van Beljon

Over het kunstwerk

De Fontein van Beljon is ontworpen door Joop Beljon als centraal focuspunt in zijn ontwerp voor het Willemsplein in 1972. Als uitgangspunt had Beljon om de fontein de verbindende schakel te maken tussen de drie verschillende stijlen rond het plein. Zo is de fontein ontworpen om qua massa aan te sluiten op de zware muren van de Heikese kerk, de rococo-achtige elementen van het Paleis-Raadhuis zijn terug te zien in het borrelende water en qua vorm sluit het aan op het zwarte stadhuis. 

De ontwerper Kraayvanger Architecten was ook betrokken bij het ontwerp van Beljon voor het plein. Daarmee is dit werk een schoolvoorbeeld van omgevingskunst, waarbij de aanwezige componenten – waaronder gebouwen, wegen, straatmeubilair en kunst – volledig op elkaar zijn afgestemd. Inspiratie voor de fontein heeft Beljon gehaald uit het wereldberoemde deels betonnen bouwwerk Fallingwater van de Amerikaanse architect Frank Lloyd Wright. 

In de jaren zeventig was de omgeving van de fontein minder volgebouwd en speelde het gehele plein mee in het ontwerp van Beljon. Het vloerpatroon van het plein was aangelegd met golvende lijnen, er was een rode pergola en zelfs de betonnen bloembakken stonden op aangewezen plekken. “Onder mijn handen is het plein één grote, getatoeëerde sculptuur geworden, een reliëf, waar een grafisch lijnenspel overheen is gelegd.”

In 1992 werd het Willemsplein heringericht naar een ontwerp van Jo Coenen. Hierbij kreeg het plein nieuwe tegels, verdween de pergola en werd een deel van de fontein verwijderd. De herinrichting riep de nodige weerstand op over het verliezen van de totaliteit en harmonie van het plein. In 2012 verschenen er nieuwe ontwerpschetsen voor het plein waarop de Fontein van Beljon volledig ontbrak. Na veel weerstand van een groot aantal liefhebbers werd echter besloten de fontein te behouden

De kunstenaar

Joop Beljon was een veelzijdig professional. Hij was van 1957 tot en met 1985 directeur van de Academie van Beeldende Kunsten in Den Haag. Onder het pseudoniem Bernard Majorick, overgenomen van de schrijver Godfried Bomans, was hij actief als kunstrecensent. Het bekendst is hij als omgevingskunstenaar, met zijn grote monumentale sculpturen voor de buitenruimte veelal in opdracht van de Rijksgebouwendienst. Maar ook ver buiten onze landsgrenzen is zijn werk te zien, onder andere in de Verenigde Staten, Mexico en Libanon. In 1998 won hij de prestigieuze Wilhelminaring, een oeuvreprijs voor Nederlandse beeldhouwkunst. Zijn Monument Rijkswaterstaat uit 1969 dat naast het provinciehuis van Zuid-Holland in Den Haag staat, werd in 2020 door het kunstenaarsvakblad BK-informatie uitgeroepen tot Sleutelwerk, één van de honderd belangrijkste kunstwerken in de openbare ruim  te na de Tweede Wereldoorlog.