De Rits

Over het kunstwerk

Kunstenaar Marieke Vromans is gefascineerd door wat zij “de details van een stad” noemt: een plantje dat groeit uit een breuk in een stoeptegel, een bloem die omhoog groeit langs een lantaarnpaal. Waar anderen onkruid zien, ziet zij levenskracht. 
“Er suddert iets onder de stad dat wil groeien”, vertelde ze bij de onthulling van haar kunstwerk De rits. Een levenskracht die zich niet laat tegenhouden door beton of asfalt. Ze vroeg zich af: wat als we de stad konden openritsen en die levenslust zichtbaar maken? Wat zou er dan gebeuren?

Het antwoord op die vraag ligt sinds 2019 in het Spoorpark in Tilburg, waar een enorme rits het park letterlijk opent en plek biedt aan water. Het werk van Vromans werd al snel een geliefde ontmoetingsplek en refereert bewust aan de oorsprong van het gebied. Hier bevond zich namelijk de voormalige spoorlijn Bels Lijntje en het verwijst naar het industriële textielverleden van de stad. Met De rits ‘opent’ de stad zich: het werk symboliseert de overgang van stedelijkheid naar groen, van spoorzone naar stadspark, en nodigt uit tot ontmoeting, spel en ontspanning. Vromans heeft het werk met de hand vervaardigd en gedecoreerd in samenwerking met beeldhouwer Peter Bosman. 

De rits heeft een bovenmenselijke schaal, maar blijft als beeld onmiddellijk herkenbaar. Daarmee staat het in de traditie van uitvergrote alledaagse objecten, zoals de sculpturen van Claes Oldenburg (bijvoorbeeld The Flying Pins in Eindhoven). Waar Oldenburg reageerde op de consumptiemaatschappij, reflecteert Vromans met haar werk op de verstening van steden en het verdwijnen van groen en ontmoetingsplekken. Met haar kunst wil ze juist verbinden en mensen samenbrengen. En waar een open rits normaal gesproken letterlijk ontkoppelt, weet Vromans met deze gigantische geopende rits juist het tegenovergestelde te bereiken.

De kunstenaar

Marieke Vromans studeerde tuin- en landschapsarchitectuur aan Hogeschool Van Hall Larenstein in Velp en grafisch ontwerp aan de Hogeschool voor de Kunsten in Utrecht. Als beeldend kunstenaar en landschapsontwerper zet ze zich in om de openbare ruimte te verrijken en verlevendigen. Ze is ervan overtuigd dat een prikkelende, betekenisvolle leefomgeving een betrokken samenleving creëert en dat kleine impulsen een groot verschil kunnen maken. Daarom noemt zij haar werk ‘stedelijke acupunctuur’: kleine prikjes in het stedelijk weefsel voor een verbetering van het geheel. Haar interventies reageren op de realiteit of juist op de verbeelding, soms groots en meeslepend, dan weer klein of verborgen. Altijd vertellen ze een verhaal, prikkelen de nieuwsgierigheid en zetten de zintuigen op scherp. 

Andere werken van deze kunstenaar in Tilburg zijn Nie zèèke mar kèèke (2018) in het centrum en GOEJ OARD (2014) in de buurttuin aan de Atelierstraat.