Déjà vu

Over het kunstwerk

n 2005 werden bij graafwerkzaamheden op het terrein van de waterzuivering de resten aangetroffen van Huize Moerenburg. Dit landgoed was rond 1310 een van de eerste drie stenen huizen in Tilburg en is daarmee een belangrijk onderdeel van de Tilburgse geschiedenis. In 1384 werd Huize Moerenburg verkocht aan de abdij van Tongerlo en vormde daarna bijna drie eeuwen lang de standplaats en predikantswoning van de parochies Tilburg en Enschot. Door de Reformatie werd het huis rond 1648 verkocht aan de familie Saint Amant, die een tuin aanlegde in het omliggende moerasgebied. Rond 1750 werd Huize Moerenburg gesloopt. In 1937 opende op deze plek een van de eerste waterzuiveringsinstallaties van Nederland, om het afvalwater van de Tilburgse textielindustrie te reinigen.  

Nadat het waterzuiveringscomplex begin 21e eeuw gedeeltelijk werd gesloopt, werd aan MTD Landschapsarchitecten gevraagd een nieuwe functie en betekenis voor deze locatie te onderzoeken. Aanvankelijk richtten de ontwerpers zich op de mogelijkheden van de gebouwen en betonnen structuren van de voormalige zuiveringsinstallatie. Maar toen de restanten van Huize Moerenburg werden blootgelegd, besloten zij deze historie als uitgangspunt te nemen.  

Sinds 2011 kan iedereen de geschiedenis van Huize Moerenburg beleven dankzij het kunstwerk Déjà vu. MTD Landschapsarchitecten en landschapskunstenaar Paul de Kort ontwierpen de zware cortenstalen poort als een hedendaagse interpretatie van Huize Moerenburg. Er waren namelijk geen tekeningen beschikbaar van het bouwwerk, alleen een schilderij uit 1700 met een suggestie van hoe het huis eruit moet hebben gezien. De poort vormt de doorgang naar een hellend plein met daarop een metershoge constructie waarin de voor- en zijgevels van een landhuis zijn te herkennen met een voordeur, ramen, een daklijst en een zonnewijzer. Een kopie van het schilderij is gegraveerd in de natuurstenen vloer van de poort. Vanaf het huis heb je een mooi uitzicht op het naastgelegen wuivende riet van het helofytenfilter dat het water zuivert, en in de verte lonkt de skyline van Tilburg. 

De kunstenaar

Paul de Kort is beeldend kunstenaar en studeerde in 1988 af aan de Rijksakademie van Beeldende Kunsten in Amsterdam. Zijn oeuvre bestaat voornamelijk uit monumentale en landschappelijke kunstprojecten in de openbare ruimte, vaak gerealiseerd in samenwerking met landschapsarchitecten en stedenbouwers. In zijn werk maakt hij de verborgen verhalen en ‘littekens’ van het door mensen gevormde landschap zichtbaar. Hij is daarnaast actief als docent en adviseur in kunst en ontwerp. 

Joost van Hezewijk is beeldend kunstenaar en landschapsarchitect bij MTD Landschapsarchitecten. Hij studeerde aan de Landbouwuniversiteit in Wageningen en de Hogeschool voor de Kunsten in Arnhem. Hij combineert sculptuur, kunst en ruimtelijk ontwerp in projecten variërend van openbare kunstwerken tot autonome installaties. Zijn werk onderzoekt de interactie tussen mens en omgeving. Van Hezewijk ontving onder meer de Prix de Rome en is actief als docent en adviseur.