Patronaat Petrus Donders

Over het kunstwerk

Komend vanuit de nieuwbouw van Tilburg-Noord waan je je hier ineens in een dorpse sfeer. Door de eeuwen heen veranderde de Heikant, zoals het plein heette. Tot 1873 moest men voor kerkdiensten naar het Goirke. Daarna kwam er hier een eigen kerk met pastorie en in 1911 het patronaatsgebouw. Door die nieuwbouw hing de dreiging van de sloophamer boven deze herdgang, maar uiteindelijk werd gekozen voor behoud. Architect Jos. Donders bouwde het patronaat in opdracht van het R.K. Kerkbestuur van de parochie Heikant. In 1913 werd het gewijd aan de uit Tilburg afkomstige Peerke Donders die toen ‘eerbiedwaardig’ was verklaard. 

Een replica van een door Jan Custers ontworpen beeld van Peerke Donders staat in een, op de gevel aangebrachte, natuurstenen nis. Het werk toont Donders met naast zich een knielende melaatse man. Donders was een missionaris die in de negentiende eeuw werkzaam was in Suriname, destijds een kolonie van Nederland. Hij staat vooral bekend om zijn werk op de missiepost Batavia, een leprakolonie waar hij 27 jaar lang werkte en in 1887 overleed. In 1982 werd Donders zalig verklaard door paus Johannes Paulus II. 

Het oorspronkelijke beeld werd in de jaren ‘70 verplaatst naar Begraafplaats Petrus Donders in de buurt van de Mariakerk. Toen het patronaat een rijksmonument werd, werd er een replica van het beeld geplaatst.

De kunstenaar

Jan Custers was een beeldhouwer. Nadat hij een opleiding volgde aan een tekenschool in Eindhoven, vertrok hij in 1866 naar Gent om te studeren aan de Sint-Lucasschool. Custers studeerde daar christelijke beeldhouwkunst. In 1893 richtte hij een atelier voor kerkelijke kunst op in Stratum, dat zich nog steeds in Eindhoven bevindt. In het atelier werkte Custers samen met zijn jongere broer Alphons. Jan Custers heeft een groot aantal beeldhouwwerken gemaakt voor Brabantse kerken. Ook zijn sommige van zijn beelden beschermd als rijksmonument, waaronder het Heilig Hartbeeld in Schijndel.

Andere werken van deze kunstenaar in Tilburg zijn het gevelbeeld van St. Elisabeth van Thüringen aan de Bankastraat, het gevelbeeld van St. Franciscus van Sales aan het St. Willibrordplein en het Mariabeeld op De Schans.