Zusters in Staal

Over het kunstwerk

Op de trap tussen de Schouwburg en de Concertzaal staan drie gemantelde figuren die direct de aandacht trekken. Wie dichterbij komt, ontdekt dat kunstenaar Judith Kuijpers de gezichten heeft vervangen door schermen waarop historische foto’s te zien zijn, ondersteund door geluidsfragmenten van drie zusters die een belangrijke rol speelden in de geschiedenis van Tilburg.

Zusters in staal verwijst naar de oorspronkelijke begijnen uit wie in 1832 de Congregatie van de Zusters van Liefde in Tilburg is ontstaan en symboliseren de drie kernpijlers van hun werk: onderwijs, zorg en missiewerk. De Zusters van Liefde gaven onderwijs aan arme kinderen en verzorgden zieken en ouderen. Wat begon met drie vrouwen, groeide uit tot een wereldwijde congregatie met bijna 4300 leden in 1940. Na de Tweede Wereldoorlog sloot het kloosterleven echter steeds minder aan bij de veranderende samenleving en werd de congregatie steeds kleiner. Dit kunstwerk vormt een blijvend eerbetoon aan de zusters en houdt hun nalatenschap en betekenis voor de stad levend. 

Het eerbetoon aan de Zusters van Liefde bestaat, naast de Zusters in staal, uit twee aanvullende elementen. Ten eerste de zeven stalen tegels waarin de lichamelijke werken van barmhartigheid zijn verbeeld. Deze tegels liggen onopvallend verwerkt in de bestrating op de Oude Markt. 

De zeven tegels verwijzen naar de volgende werken van barmhartigheid: 

de hongerigen te eten geven, 

de dorstigen te drinken geven, 

de naakten kleden, 

de vreemdelingen herbergen, 

de zieken verzorgen, 

de gevangenen bevrijden 

en de doden begraven. 

Daarnaast adviseerde kunstenaar Judith Kuijpers om de monumentale glas-in-lood entree van het moederhuis aan de Oude Dijk te verlichten. Dit licht symboliseert de duizenden vrouwen die sinds 1832 hier de drempel overstaken, hun naam achter zich lieten en hun leven in dienst stelden van de gemeenschap. 

De kunstenaar

Judith Kuijpers volgde een opleiding aan de kunstacademie van Tilburg. Sinds haar afstuderen werkt ze als beeldend kunstenaar en freelance projectleider van kunstprojecten. Ze is ook wel bekend onder de naam Weefwijf. Ze maakt gebruik van een eeuwenoude weeftechniek om alledaagse, ‘waardeloze’ materialen – zoals bananenschillen en tuinslangen – een nieuwe compositie en daarmee ook een nieuwe betekenis te geven. Met deze speelse, bedrieglijke eenvoud wil ze de toeschouwer graag verrassen en even stil laten staan. Ook duurzaamheid is een belangrijke drijfveer in haar werk. Sinds 2022 is Judith Kuijpers parttime cultuurwethouder in Zundert.